1.6. Proje Adı: Akdeniz
Bölgesi Alçak Islah Zonunda (0-400m) Kızılçam (Pinus brutia Ten.) Döl Denemeleri
Proje Numarası: ANK-003 1601/ 1995-2014
Proje Lideri Kurum: Orman Ağaçları ve Tohumları Islah Araştırma Müdürlüğü.
Bölüm Başmühendisliği: Ağaç Islahı Araştırmaları
Proje Yürütücüsü Kurumlar: Orman Ağaçları ve Tohumları Islahı Araştırma
Müdürlüğü, Batı Akdeniz Ormancılık Araştırma Müdürlüğü, Doğu Akdeniz Ormancılık
Araştırma Müdürlüğü.
Projenin Amacı: Döl denemeleri sonucunda elit ağaçları belirlemek ve böylelikle
genotipik tohum bahçelerinin (1.5 generasyon tohum bahçelerinin) tesisini mümkün
kılarak birim alandan alınacak ürünün kalite ve kantitesini artırmaktır.
Projenin Uygulama Yerleri : 1- Muğla Orman Bölge Müdürlüğü, Kemer İşletme
Müdürlüğü, Akçay İşletme Şefliğinde 2 adet ( Test 1A, Test 2A), 2- Antalya Orman
Bölge Müdürlüğü, Antalya İşletme Müdürlüğü, Düzlerçamı İşletme Şefliğinde 1 adet
(Test 1B), 3- Antalya Orman Bölge Müdürlüğü, Antalya İşletme Müdürlüğü, Antalya-Duraliler
fidanlığında 1 adet (Test 2B), 4- Adana Orman Bölge Müdürlüğü, Adana İşletme
Müdürlüğü, Ceyhan Fidanlığında 2 adet (Test 1C , Test 2C )
Uygulanan Metotlar: Rastlantı Blokları Deneme deseni uygulanmıştır.
Elde Edilen Bulgular ve Değerlendirmeler: Bu çalışmada Akdeniz Bölgesi Alçak (0-
400 m ) Yükselti Kuşağı Kızılçam Islah Zonuna tohum temini için tesis edilmiş
altı adet klonal tohum bahçesinde yer alan 168 klon ele alınmıştır. Her bir
tohum bahçesindeki klon sayısı 25 ile 35 arasında değişmektedir. Bu bahçelerdeki
klonlardan toplanan tohumlardan üretilen fidanlarla, Fethiye, Antalya ve
Ceyhan’da üç adet açık tozlaşma döl denemesi tesis edilmiş ve denemelerdeki
ağaçların dördüncü yaşında boylar ölçülmüştür.
Bireysel kalıtım derecesi boy karakteri için 0.15±0.02, aile ortalamaları
kalıtım derecesi ise 0.48±0.06, olarak bulunmuştur. Deneme alanları arasında B
tipi genetik korelasyonlar boy karakteri için 0.45-0.63 arasında değişmiştir.
Islah değerlerine göre 168 klon arasında sıralamada ilk 30’da yer alan klonlarla
kurulacak genotipik tohum bahçelerinden beşinci yaşta elde edilecek genetik
kazanç (kontrol materyaline göre), boy karakteri için %24.9 olarak tahmin
edilmiştir.
Yapılamayan İşler ve Sebepleri: Yoktur
Öneriler: Yoktur
2006 Yılı Çalışma Programı: 2005 yılı büyüme sezonu sonunda deneysel fidanlar
ölçülerek 2006 yılında değerlendirilecek ve ara sonuç raporu hazırlanacak.
Gözlem ve kontrollere devam edilecektir.
Proje Yürütücüleri: Sadi ŞIKLAR, Murat ALAN, Belkıs KORKMAZ, S.Işık DERİLGEN,
Turgay EZEN, Semra KESKİN, Belma ÇALIŞKAN, Rumi SABUNCU, Gani GÜLBABA
Proje Lideri: Dr.Hikmet ÖZTÜRK