Düzlerçamı Orman İşletme Şefliği’nde Ekosistem Tabanlı Fonksiyonel Planlamaya Yönelik Envanter Bilgileri Ve Sınıflandırılması
Başlangıç Tarihi
2005
Bitiş Tarihi
2005
Proje Numrası
:
19.3302
Proje Lideri
Dr. Mehmet Ali BAŞARAN
Yürütücüleri
Dr. Ufuk COŞGUN, Dr. Zerrrin AY, Dr. Saime BAŞARAN, Armağan YALÇIN, Emin GÜZENGE, Prof. Dr. Nevzat ÇEVİK, M. Necat BAŞ
Proje Lideri Kurum
Batı Akdeniz Ormancılık Araştırma Müdürlüğü
Proje Ortağı Kurumlar
Antalya Orman Bölge Müdürlüğü, Akdeniz Üniversitesi
Proje İle İlgili Dökümanlar
Proje Resmi
Proje World
Belgesi
Proje Pdf
Belgesi
Proje Özeti
Bu çalışmada, Antalya Orman Bölge Müdürlüğü’ne bağlı Düzlerçamı Orman İşletme Şefliği ormanlarının fonksiyonları, coğrafi bilgi sistemi yazılımı (ArcGIS 9.2) kullanılarak belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışma sahasının 1997 yılında yapılan orman amenajman planına göre genel alanı 29184.8 ha, orman alanı 18891.3 ha (%64.7), prodüktif yapıdaki ormanlık alanının ise 6810.4 ha (%36.1) olduğu belirlenmiştir.
Çalışma alanı içerisinde Antalya iline bağlı 5 ilçeye (Döşemealtı %97, Konyaaltı %2.4, Korkuteli %0.4, Muratpaşa %0.1 ve Kepez %0.1) ait 22 yerleşim merkezi tespit edilmiştir. Sahada bulunan köylerin alan olarak %81.7 gibi önemli bir kısmını oluşturan ve 15745 kişinin yaşadığı Bıyıklı, Akkoç, Yağca, Kömürcüler, Dağbeli, Bademağacı, Çığlık ve Yukarıkaraman köylerinde yöre insanıyla fiili alan kullanım haritaları üzerinde genel baskı unsurlarının tespiti, alan kullanımındaki avantajlı olunan noktalar, ormancılık açısından alan kullanımından doğan tehditler ve bunların boyutları ile yine ormancılık açısından alandaki üstünlükler konusunda SWOT analizi yapılmıştır.
Çalışma alanında Düzlerçamı Yaban Hayatı Geliştirme Sahası (DYHGS) ve Güver Kanyonu Tabiat Parkı (GKTP) gibi korunan alan statüsündeki yerlerin olması, çalışma bölgesinin özellikle ormancılık alanında fonksiyonel kullanımını gerekli kılmıştır. Alan içi ve çevresinde bulunan ve büyüklüğü 28973 ha olan DYHGS’nın 13389 ha’ı, büyüklüğü 4044 ha olan GKTP’nın 2384 ha’ının çalışma alanı içerisine girdiği tespit edilmiştir.
Çalışma alanında bulunan kaynak değerlerden flora ve fauna ile tehlike altında olan bitki ve yaban hayatı türleri belirlenmiştir. Buna göre flora açısından sahada 76 familyaya ait 288 cins ve 430 takson saptanmış, taksonların 33’ünün endemik olduğu, ayrıca Cyclamen coum ve Alkanna pinardii isimli bitkilerin ise Bern Sözleşmesine göre tehlike altında olduğu belirlenmiştir. Sahada faunistik açıdan memelilerde 6 takım, 14 familya ve 15 tür, sürüngenlerde 2 takım, 9 familya ve 19 tür, kuşlarda ise 24 familyaya ait 53 tür tespit edilmiştir. Yaban hayatı açısından sahanın en önemli kaynak değerinin dünyadaki tek doğal popülasyonunun Düzlerçamı’nda bulunması nedeniyle alageyik türü olduğu, bunun dışında sahada yaban keçisi ve vaşak olduğu belirlenmiştir. Çalışma kapsamında bu türlere ait yayılış haritaları elde edilmiştir.
Sahaya ait sayısal yükseklik haritalarından, ormanlık alanların fonksiyonlarının tespitinde kullanılmak üzere eğim ve yükseklik haritaları oluşturulmuştur. Sahanın ortalama eğiminin %24.8, ortalama yüksekliğinin de 805 m olduğu belirlenmiştir.
Çalışma alanının jeolojik yapısının Pliosen serisine ait traverten ile Mezozoik ve Tersiyer devirlerine ait kalkerden oluştuğu tespit edilmiştir. Ayrıca Mezozoik devire ait ophiolitli seriler, Miosen, Holosen ve Serpantin olduğu belirlenmiştir. Kalker anataşı üzerinde Terra rossa, Terra fusca ve Rendzina toprak tiplerinin olduğu, saha tespit edilen bir diğer toprak tipinin de Kırmızımsı kahverengi Akdeniz Orman Toprağı olduğu bu toprak tipinin ise kireçtaşı ana kayası üzerinde olduğu tespit edilmiştir.
Çalışma alanının kuzey-güney yönünde 38 km boyunca uzaması, alanın birçok mikro klimayı barındırmasını sağlamaktadır. Böylesi büyük bir alanda, ormanların hidrolojik fonksiyonunun tespitinde bölgesel iklim tiplerinin belirlenmesinin gereği ortaya çıkmaktadır. Bunun için sahanın yakın çevresinde bulunan 7 adet meteoroloji istasyonundan (Antalya, Dağbeli, Korkuteli, Bozova, Bük Lütfi Büyükyıldırım Araştırma Ormanı, Bucak ve Kızılkaya) meteorolojik veriler sağlanmıştır. Elde edilen meteorolojik verilerin Thornthwaite yöntemine göre yapılan analizleri sonucunda bölgenin ana iklim tipinin kurak ve nemli olmak üzere ikiye, yağış etkenliği bakımından da nemli, yarı nemli ve yarı kurak olmak üzere üçe ayrıldığı belirlenmiştir. Ayrıca meteorolojik verilerin (yıllık ortalama sıcaklık, yıllık toplam yağış, yıllık su noksanı ve yıllık yüzeysel akış) ArcGIS 9.2 yazılımı içerisinde yer alan Universal Kriging Jeoistatistik metodu kullanılarak; sıcaklık, yağış, su fazlası ve su noksanı parametrelerinden yararlanarak bölgesel sınıflamalar (haritalar) elde edilmiştir. Buna göre bölgede yağış, sıcaklık ve toprak üstü yüzeysel akış değerlerinin güneye ve doğuya, su noksanı değerinin de güneye doğru gidildikçe arttığı tespit edilmiştir.
Sahada ormancılık açısından önemli olan tohum meşceresi, tohum bahçesi, klon parkı ve gen koruma alanları ile Batı Akdeniz Ormancılık Araştırma Müdürlüğü tarafından araştırma yapılan alanların yerleri belirlenmiştir.
Sahada bulunan yerleşim yerlerinde yöre halkı ile yapılan SWOT analizi çalışmaları sonucunda yöre halkının fiili olarak otlatma yaptığı bu alanlara “Sosyal Baskı Zonu”, ayrıca eko-turistlerin yoğun olarak kullandığı yürüme güzergahlarına da “eko-turizm alanı” ismiyle fonksiyon atanmıştır.
Çalışmalarda elde edilen verilerin coğrafi bilgi sistemi ortamında analizi sonucunda Düzlerçamı Orman İşletme Şefliği ormanlarının bazı ekolojik ve sosyal fonksiyonları ortaya çıkartılmıştır. Bu çalışmanın önümüzdeki yıllarda yapılacak fonksiyonel planlama çalışmalarında altlık olarak kullanılması beklenmektedir.
Anahtar Kelimeler : Düzlerçamı, Flora ve Fauna, Coğrafi Bilgi Sistemi, SWOT Analizi, Alageyik, Orman Fonksiyonları
T.C.
Çevre ve Orman Bakanlığı Batı Akdeniz Ormancılık Araştırma Müdürlüğü,
Posta Kutusu: 264, ANTALYA
