Batı Akdeniz Ormancılık Araştırma Müdürlüğü, Avrupa Birliği 7. Çerçeve Programı tarafından desteklenen, 243888 nolu,  “Avrupa, Akdeniz ve Dünyanın Yangınlardan Etkilenen Diğer Bölgelerinde İklim, Sosyal ve Ekonomik Değişimler Kapsamında Orman Yangınları - FUME” başlıklı geniş katılımlı bir projenin ortaklarından biridir. Projenin ilk hazırlık toplantısı 15-17 Mart tarihleri arasında Tunus’ta gerçekleştirilecektir.

 

Orman yangınları başta Avrupa’nın güneyi ile Akdeniz Havzasındaki ülkeler olmak üzere, orta ve kuzey Avrupa’daki bir çok ülkede önemli çevre sorunlarından biri durumundadır. Yangınlar ayrıca dünya üzerindeki diğer Akdeniz tipi alanlar içinde önemli bir sorun olarak ortaya çıkmaktadır. Bu bölgelerin bir çoğunda gerçekleştirilen çalışmalar kırsal alanların terk edilmesi ve dolayısıyla sosyoekonomik değişimlerin neden olduğu alan kullanımındaki ve alan örtüsündeki değişimlerle ilişkilendirilmiştir. Son yıllarda sıcak hava dalgaları ve kuraklığa bağlı olarak meydana gelen ekstrem yangınlar gerek Güney Avrupa’da gerekse dünyanın yangınlardan etkilenen diğer bölgelerinde etkili olmuştur. Ancak orman yangınlarının gelecekte de, kırsal alanların terk edilmesi, rekreasyonel amaçlarla alan kullanımı ve kırsal alanlarla şehirlerin birbirine yaklaşması kapsamında gerçekleşecek olan sosyo-ekonomik değişimlere bağlı olarak artarak devam edeceği de muhtemeldir. Yükselen sıcaklık ve azalan yağışa bağlı olarak da iklim değişimi geleceğe yönelik riski arttırmaktadır. Dahası, artan iklim (kuraklık) ve hava (sıcak rüzgar dalgaları) ekstremleri gelecek yıllarda karşılaşılması muhtemel tehditler olarak önümüzde durmaktadır.

 

FUME; 4 kıtadan, 17 ülkeyi temsilen 33 farklı bilimsel kurumun katılımıyla 48 aylık bir süre içinde tamamlanacak olunan ve Avrupa Birliği 7. Çerçeve Programı kapsamında desteklenen geniş ölçekli entegre bir projedir. Projede; alan kullanımındaki değişim, alan örtüsündeki değişim, sosyoekonomik değişim ve iklim değişimi arasındaki ilişkiler kapsamında çalışmalarda bulunulacaktır. Çalışmada ilk olarak bu değişkenlerin geçmişte yangınların oluşumundaki etkileri anlaşılmaya çalışılacaktır. İkinci olarak, yangınların gelecek yıllarda nasıl değişim göstereceğini ortaya koyabilecek en doğru projeksiyonların oluşturulabilmesi için, tüm bu bileşenlerin geleceğe yönelik değişimleri modellenecektir. İklim ve hava ekstremlerine (kuraklık ve sıcak rüzgarlar) bağlı olarak oluşturulmuş geleceğe yönelik projeksiyonlar, ekstrem artışların yangınların daha yıkıcı etkilerle ortaya çıkması nedeniyle özellikle dikkate alınacaktır.

 

Bütün bunların yanında FUME, orman yangınlarıyla ilgili olarak Avrupa’daki en doğru durumu ortaya koyacak ve yangınlara neden olan faktörleri belirleyecektir (özellikle büyük orman yangınları). Oluşacak yeni koşullara karşı vejetasyonun hassasiyetine ilişkin bir değerlendirme yapılacağı gibi geleceğe yönelik risk haritaları da oluşturulacaktır.

 

Aynı zamanda iklim ekstremlerine (özellikle kuraklık) bağlı olarak, rejenere olabilen ekosistemlerdeki tehditlerde incelenecektir. FUME gelecekte ihtiyaç duyulacak hazırlıklara altlık olması amacıyla, ekstrem yangın olaylarıyla ilgili mevcut protokoller üzerinde de değerlendirmelerde bulunacaktır. Ek olarak, yeni koşullara bağlı olarak restorasyon stratejileri geliştirilecektir. Araştırma sonuçlarının güncel ihtiyaçları karşılaması ve elde edilen bilginin uygulamaya aktarılabilmesi amacıyla eğitimlerin düzenlenmesi ve uygulamacılarla yakın ilişkilerde bulunularak bu amaçlarla prosedürlerin oluşturulması projenin ana amaçlarındandır.

 

FUME, Castilla-La Mancha Üniversitesi (Toledo, İspanya) (cifu@uclm.es.) tarafından koordine edilmektedir. Yerel iletişim : alikavgaci1977@yahoo.com

 

Projeye katılan kuruluşlar: